Srpska pravoslavna crkva danas obilježava Petrovdan, praznik posvećen svetim apostolima Petru i Pavlu, koji se ubraja među 15 najvećih hrišćanskih praznika. Ovim danom završava se i Petrovski post, a praznik prate brojni narodni običaji i vjerovanja.

Jedan od najpoznatijih običaja je darivanje jabuka, za koje se vjeruje da donosi sreću, zdravlje i blagostanje.

Prema narodnom predanju, do Petrovdana jabuke ne bi trebalo sjeći nožem, jer se vjerovalo da bi to moglo izazvati grad koji bi uništio usjeve. Ovo vjerovanje povezano je s predanjem da Sveti Petar na Petrovdan dijeli jabuke djeci na onom svijetu.

Zbog toga se u mnogim krajevima i danas njeguje običaj da se jabuke poklanjaju komšijama ili nose u crkvu na osvećenje. Prema narodnom vjerovanju, onaj ko na Petrovdan nekome pokloni jabuku imaće sreće tokom cijele godine.

Ko su bili Sveti Petar i Pavle?

Petrovdan je posvećen svetim apostolima Petru i Pavlu, najbližim učenicima Isusa Hrista i prvim propovjednicima hrišćanstva.

Sveti Petar, nekadašnji ribar Simeon, propovijedao je Jevanđelje u Palestini, Maloj Aziji, Iliriku i Italiji. Sveti Pavle, rođen kao Savle u Tarsu, nakon obraćenja postao je jedan od najznačajnijih hrišćanskih misionara.

Prema hrišćanskom predanju, obojica su stradala u Rimu za vrijeme cara Nerona. Petar je raspet na krstu okrenut naglavačke, smatrajući se nedostojnim da umre na isti način kao Isus Hrist, dok je Pavlu, kao rimskom državljaninu, odrubljena glava.

Običaji za Petrovdan

Praznovanje Petrovdana počinje uoči praznika paljenjem lila – buktinja od mlade kore divlje trešnje ili breze. Prema narodnom vjerovanju, ovaj običaj simbolizuje stradanje prvih hrišćana, ali i donosi zdravlje stoci i blagostanje domaćinstvu.

Na sam praznik, prema običajima, ne ide se u polje, ne prežu se konji i ne započinju teški poljoprivredni poslovi.

U pojedinim krajevima Srbije tradicionalno se priprema petrovača, pita sa jabukama koja se nekada pravila isključivo od istoimene sorte jabuka, dok se danas priprema od različitih sorti.

Petrovdan je krsna slava mnogih porodica, ali i zaštitnik pekara i ribara, a širom Srbije obilježava se liturgijama, saborima i vašarima.

Narodno vjerovanje kaže i da je Sveti Petar sa Svetim Savom „zamijenio verige“, pa se smatra da su oko Savindana dani topliji, dok oko Petrovdana često dolazi do osvježenja vremena.